ABD Kongresi’nde Türkiye’nin F-35’e dönüşüne karşı yeni girişim
ABD Temsilciler Meclisi üyesi Dina Titus, Türkiye’nin S-400 sistemi ve CAATSA yaptırımları gerekçesiyle F-35 programına dönüşünü engellemeye yönelik bir mektup girişimi başlattı. Adım, Başkan Donald Trump’ın Ankara’nın savunma taleplerine dair olumlu mesajlarının ardından geldi.
ABD Kongresi’nde, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesini engellemeyi hedefleyen yeni bir girişim başlatıldı. Nevada’dan Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Dina Titus’un öncülük ettiği girişim kapsamında, Meclis liderliğine gönderilmek üzere bir mektup hazırlandı.
Mektupta, Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini elinde bulundurmaya devam ettiği ve CAATSA yaptırımlarıyla ilgili sorunlar çözüme kavuşmadığı sürece Ankara’nın F-35 programına geri alınmaması gerektiği savunuldu.
Girişimin, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Beyaz Saray’daki görüşmesinin ardından geldiği belirtildi. Trump’ın, Türkiye’nin jet motorları ve F-35 savaş uçaklarına ilişkin talepleri hakkındaki bir soruya olumlu yanıt vermesi, Kongre’de bu başlıkta yeni bir hareketlilik yarattı.
Mektup, yönetimin Türkiye’nin F-35’e dönüşü yönünde adım atması halinde Kongre’nin yasadan doğan yetkilerini kullanmaya hazır olması çağrısı yapıyor. Bu çerçevede, ABD’nin silah satışlarını denetleyen yasalar uyarınca “ortak ret kararı” mekanizmasının devreye sokulabileceği hatırlatılıyor. Söz konusu süreç, yönetimin Kongre’ye resmi satış bildirimi yapmasının ardından milletvekilleri ve senatörlere işlemi engelleme imkanı tanıyor.
Metnin, Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçi çoğunluk lideri Steve Scalise ile Demokrat azınlık lideri Hakeem Jeffries’e gönderilmesi planlanıyor. Mektupta, yönetimin ABD yasalarından doğan yükümlülükleri aşamayacağı vurgulanıyor.
Türkiye’nin S-400 sistemini elinde bulundurmaya devam ettiği sürece F-35 programına dönüşün hukuken mümkün olmadığı ileri sürülüyor. Yeniden dahil edilme için S-400’ün artık Türkiye’nin elinde olmaması, sistemin yeniden edinilmeyeceğine dair güvence verilmesi ve bu sistemle bağlantılı ek teslimatların kabul edilmediğinin teyidi talep ediliyor. Milletvekilleri, kamuya açık bilgilere göre Türkiye’nin S-400’ü tamamen elden çıkardığını ya da yaptırımlara yol açan temel sorunu giderdiğini gösteren bir kanıt bulunmadığını savunuyor.
Mektupta ayrıca, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’ndeki açıklamalarına atıf yapılarak, Türkiye’ye yönelik yaptırımlar yürürlükteyken yönetimin Ankara’yı F-35 programına yeniden dahil etme konusunda yasal yetkiye sahip olmadığını kabul ettiği belirtiliyor.
Girişim, Türkiye’nin F-35’e olası dönüşünün yalnızca savunma politikası değil, aynı zamanda ABD yasalarına uyum meselesi olduğu vurgusunu içeriyor ve Kongre’nin süreci yakından izlemesi isteniyor.
