Serbest bölgelerde 6 aylık ticaretin yüzde 45,7’si ihracat oldu

Serbest bölgelerin ocak-haziran dönemindeki ticaret hacmi 14 milyar 344 milyon dolar olarak hesaplandı. Aynı dönemde ihracat, yıllık bazda yüzde 6,2 artışla 6 milyar 559 milyon dolara yükselerek toplamın yüzde 45,7’sini oluşturdu.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de 19 serbest bölge bulunuyor. Bu bölgeler yatırımcılara vergi avantajı, yerli ve yabancı pazarlara erişim, kâr transferi imkânı ve uygun maliyetli altyapı gibi teşvikler sunuyor. Haziran sonu itibarıyla serbest bölgelerde çalışan sayısı 86 bin 909 oldu.

Serbest bölgelerin ticaret hacmi 2024’te 27 milyar 691 milyon dolar, 2025’te yıllık bazda yüzde 3,1 artışla 28 milyar 554 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.

Yılın ilk yarısında serbest bölgelerce yurt dışından yapılan alım 4 milyar 77 milyon dolar oldu. Aynı dönemde yurt içine 1 milyar 936 milyon dolarlık satış yapılırken yurt içinden 1 milyar 772 milyon dolarlık alım gerçekleştirildi.

Serbest Bölgeler Kurucu ve İşleticileri Derneği (SEBKİDER) verilerine göre yılın ilk yarısında en yüksek dış satım, 1 milyar 688 milyon 257 bin dolarla Ege Serbest Bölgesi’nden yapıldı. Bu bölgeyi 1 milyar 24 milyon 639 bin dolarla Bursa, 730 milyon 471 bin dolarla Mersin, 641 milyon 816 bin dolarla Avrupa ve 438 milyon 979 bin dolarla İstanbul Endüstri ve Ticaret serbest bölgeleri izledi. Bursa Serbest Bölgesi ilk kez 1 milyar doların üzerinde ihracata ulaştı.

SEBKİDER Başkanı Yusuf Kılınç, küresel durgunluk ve bölgesel çatışmalara rağmen serbest bölgelerde üretim ve ihracatın istikrarlı şekilde sürdüğünü belirterek, üreticilerin öngörülebilir bir ortamda faaliyet göstermesinin artışı desteklediğini söyledi. Kılınç, “19 serbest bölgede işleticilerimiz bu ekosistemi oluşturmak için her yıl düzenli yatırım yapmaya devam ediyor. Yatırımcılar, hem hazır bina ve fabrikalara kısa sürede yerleşip üretim yapabiliyor hem de uzun vadeli kontratlara rahatlıkla imza atabiliyor.” dedi.

Kılınç, serbest bölge içi ve bölgeler arası satışların yeniden ihracat kapsamına alınması ve vergi istisnasından yararlanmasına yönelik düzenlemelere dikkat çekti. Türkiye’ye yapılan satışların vergi istisnası kapsamı dışında tutulmasının da önemli bir adım olduğunu vurgulayan Kılınç, serbest bölgelerden yurt dışına ve Türkiye’den serbest bölgelere yapılan satışlarda ilk 6 ayda yaklaşık yüzde 7-8 artış görüldüğünü ifade etti. Kılınç, ihracatın ithalatı karşılama oranının serbest bölgelerde yüzde 160’a ulaştığını belirtti.

SEBKİDER, yıl genelinde ihracatta 14 milyar doların, ticaret hacminde ise 30 milyar doların üzerine çıkmayı hedefliyor. Kılınç, sanayicinin sermayeye erişimde yaşadığı zorluklara karşın serbest bölgelerde yatırımcıların bina ve araziye büyük sabit yatırım yapmadan kısa sürede üretime başlayabildiğini söyledi.

Aynı başlık etrafındaki gelişmeler kapsamında, Türkiye’nin 22 yıl sonra ev sahipliği yaptığı NATO Zirvesi’nin resmi programına alınan Savunma Sanayi Forumu’nda ortak üretim ve tedarik anlaşmalarının gündeme gelmesi beklenirken; İttifak ülkelerinin savunma harcamalarının 2035’te 4,2 trilyon dolara ulaşacağı öngörüsü Türk şirketleri için yeni fırsatlar yaratıyor: NATO Ankara Zirvesi’nde Türk savunma sanayisi gündemi.