Nu.D-36’nın uçabilir replikası 8 ayda tamamlandı, 90 yıl sonra test uçuşu yaptı
Ali İsmet Öztürk liderliğindeki ekip tarafından inşa edilen Nu.D-36 replikası, Sivrihisar’da ilk test uçuşunu gerçekleştirdi. Testlerin ardından uçağın M.S.Ö. Hava ve Uzay Müzesi envanterine alınması ve 29 Ağustos’ta törenle teslim edilmesi planlanıyor.
Nuri Demirağ’ın 1936’da ürettiği Nu.D-36 eğitim uçağının uçabilir replikası, yaklaşık 8 aylık çalışmanın ardından Eskişehir’in Sivrihisar ilçesinde ilk test uçuşunu gerçekleştirdi. Böylece tarihi model, 90 yıl sonra yeniden gökyüzüyle buluştu.
Proje, Sivrihisar Havacılık Kulübü Derneği’nin Kültür Havacılığı Projeleri kapsamında yürütüldü. Akrobasi pilotu Ali İsmet Öztürk liderliğindeki 11 kişilik Mach Teknik ekibi, replikayı sıfırdan inşa etti.
Çalışmalarda döneme ait fotoğraflar ve sınırlı teknik verilerden yararlanıldı. Uçuş güvenliği ve güncel koşullar gözetilerek, orijinaldeki 1930’lar motoru yerine 1940’lı yıllardan R670 tipi motor tercih edildi.
İlk test uçuşunu Ali İsmet Öztürk yaptı. Uçuş testlerinin başarıyla sonuçlanmasının ardından uçağın M.S.Ö. Hava ve Uzay Müzesi envanterine alınması planlanıyor. Resmi envanter teslim töreninin 29 Ağustos’ta Sivrihisar Havacılık Merkezi’nde (Yeşilköy Mahallesi, Sivrihisar) yapılması öngörülüyor.
Öztürk, sınırlı teknik çizimler nedeniyle ağırlıklı olarak fotoğraflardan yararlandıklarını ve replikayı birebir kopya olarak konumlandırmadıklarını belirtti. Güncel teknolojilerle uçuş güvenliğini öncelediklerini, tarihsel uçağa benzerliğin yaklaşık yüzde 80 düzeyinde olduğunu ve Nu.D-36’nın beklediğinden daha çevik, dingin uçtuğunu ifade etti.
Nu.D-36, Demirağ’ın öncülüğünde, Türkiye’nin ilk uçak mühendislerinden Selahattin Reşit Alan ve ekibi tarafından geliştirildi. Modelin adı, Demirağ’ın kurduğu Nu.D. uçak fabrikasını ve üretim yılı olan 1936’yı işaret ediyor; kaynaklarda “Alan 2” olarak da anılıyor.
Demirağ, Türkiye’nin demir yolu hamlesine katkıları ve havacılık alanındaki girişimleriyle biliniyor. 1933’te Vecihi Hürkuş’un “Vecihi XVI” uçağının yapımına bağışla destek verdi; 1936’da devletin ilk uçak fabrikasını kurma girişiminde bulundu. Pist alanındaki arazide kurulan Gök Okulu 1943’e kadar 290 pilot yetiştirdi. 1936’da tek motorlu Nu.D-36, 1938’de çift motorlu altı kişilik Nu.D-38 üretildi; Nu.D-38, 1944’te dünya havacılığında A sınıfı yolcu uçakları arasında yer aldı. İlk uçak siparişi 1938’de Türk Hava Kurumu’ndan geldi. Demirağ, 1939’da Türkiye’nin ilk yerli paraşüt üretimini de başlattı ve 13 Kasım 1957’de vefat ederek İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.
Benzer bir gündem başlığında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kabine toplantısı sonrası uzay ve savunma projeleri, İstanbul’daki raylı sistem yatırımları ve Polonya ile ticaret hedefleri hakkında verdiği bilgiler ile İsrail’e yönelik sert tepkisi ve Alevi vatandaşlara yönelik hizmetlere dair ifadeleri, kabine toplantısı sonrası mesajları çerçevesinde yer alıyor.
