Ticaret Bakanlığı İİT ülkeleriyle ticari entegrasyonu güçlendiriyor

Ticaret Bakanlığı, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkelerle ticari entegrasyonu güçlendirmeye yönelik adımlarını hızlandırdı. Bakanlığın paylaştığı verilere göre, Türkiye’nin İslam ülkelerine ihracatı 2026’nın Ocak-Temmuz döneminde 41,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu süreçte İİT ülkelerine ihracat, geçen yılın aynı dönemine kıyasla 345,7 milyon dolar artış gösterdi (yüzde 0,8).

İİT, 1969’da kurulan ve 57 üye devleti bulunan bir platform olarak dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birini, küresel gelirin ise onda birini temsil ediyor.

2024’te yürürlüğe giren “İİT Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi”, 2026-2028 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da da yer alıyor. Strateji, İslam ülkelerinin toplam ihracat içindeki yaklaşık yüzde 27 olan payının 2028’e kadar yüzde 30’a çıkarılmasını hedefliyor.

Strateji kapsamında ekonomik ve ticari verileri detaylı analiz edilen 21 ülke birinci faz odak pazarlar olarak belirlendi:

• Azerbaycan
• Bahreyn
• Bangladeş
• Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)
• Cezayir
• Endonezya
• Fas
• Fildişi Sahili
• Katar
• Kuveyt
• Libya
• Malezya
• Mısır
• Nijerya
• Özbekistan
• Pakistan
• Senegal
• Suudi Arabistan
• Tunus
• Ürdün
• Umman

Bu pazarlara yönelik ticaret heyetleri ve fuar organizasyonları artırılırken, söz konusu bölgelere dönük yurt dışı marka tescili, tanıtım, TURQUALITY ve sektörel ticaret heyeti faaliyetlerinde yüzde 20 ilave devlet desteği uygulanıyor.

Türkiye’nin İİT ülkeleriyle dış ticaret hacmi 2013’te 87,6 milyar dolarken, 2025 itibarıyla yaklaşık 1,4 kat artışla 119,1 milyar dolara çıktı. Geçen yıl en fazla ticaret yapılan ülkeler yaklaşık 19 milyar dolarla BAE, 14,3 milyar dolarla Irak, 7,9 milyar dolarla Mısır ve 7,9 milyar dolarla Kazakistan oldu.

İİT ülkeleriyle ticaret bu yıl da artışını sürdürdü. 2026 Ocak-Temmuz döneminde dış ticaret hacmi yüzde 2,2 yükselerek 69,2 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde Türkiye’nin bu ülkelere ihracatı 41,5 milyar dolar olurken, değer bazında en yüksek artış görülen pazarlar şunlar oldu:

• Mısır: +522,2 milyon dolar (toplam 2,8 milyar dolar)
• Libya: +438,5 milyon dolar (toplam 2,2 milyar dolar)
• Suriye: +296,8 milyon dolar (toplam 2,1 milyar dolar)
• Ürdün: +227,5 milyon dolar (toplam 1,3 milyar dolar)

Aynı dönemde İİT ülkelerine ihracatta öne çıkan fasıllar “kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler”, “kıymetli veya yarı kıymetli taşlar ve metaller” ile “elektrikli makina ve cihazlar” oldu. İthalatta ise “mineral yakıtlar ve yağlar”, “kıymetli veya yarı kıymetli taşlar ve metaller” ve “bakır ve bakırdan eşya” başlıkları öne çıktı.

Ticari anlaşmalar Türkiye’nin rekabet gücünü destekliyor. İİT üyesi Arnavutluk, BAE, Fas, Filistin, Katar, Malezya, Mısır ve Tunus ile serbest ticaret anlaşmaları; Azerbaycan, İran, Özbekistan ve Pakistan ile tercihli ticaret anlaşmaları yürürlükte. Lübnan ve Sudan ile imzalanan serbest ticaret anlaşmalarının iç onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Körfez İşbirliği Konseyi ile Serbest Ticaret Anlaşması müzakereleri ve Pakistan ile mevcut Tercihli Ticaret Anlaşması’nın kapsamının genişletilmesine yönelik görüşmeler sürüyor.

Bakanlık, Orta Koridor, Kalkınma Yolu ve Hicaz Demiryolu gibi projelerle güçlenecek bölgesel entegrasyonun sunacağı fırsatları değerlendirmeyi ve İİT Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi doğrultusunda ihracatçıların yeni işbirliklerine erişimini artırmayı hedefliyor.

Benzer bir gündem başlığında, Türkiye’nin 22 yıl sonra ev sahipliği yaptığı NATO Ankara Zirvesi’nin resmi programındaki Savunma Sanayi Forumu’nda ortak üretim ve tedarik anlaşmalarının gündeme gelmesinin beklendiği; İttifak ülkelerinin savunma harcamalarının 2035’te 4,2 trilyon dolara ulaşacağı öngörüsünün Türk şirketleri için yeni fırsatlar yarattığı bilgisi, NATO Ankara Zirvesi’nde savunma sanayisi odağı ve 4,2 trilyon dolarlık pazar öngörüsü kapsamında aktarılıyor.