TTB, ‘İBB davası’ duruşma koşullarına ilişkin rapor hazırladı

Türk Tabipleri Birliği (TTB), kamuoyunda “İBB davası” olarak anılan ve İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen yargılamada duruşmaların 14–15 saate uzaması ve ardışık günlerde sürmesi gibi uygulamalara ilişkin bilimsel değerlendirme yayınladı.

TTB, uzun duruşma ve ulaşım süreleri, tutukluluk, ağır hapis cezası tehdidi, belirsizlik ve yoğun psikososyal stresin sanıklar ile müdafilerin (avukatların) fiziksel, ruhsal ve bilişsel bütünlükleri üzerinde olumsuz etkilere yol açabileceğini; bu durumların insan hakları ihlali açısından ele alınması gerektiğini ifade etti.

Değerlendirmede, söz konusu uygulamaların yol açtığı sağlık sorunlarının “insan eliyle oluşturulmuş travma” kapsamında görülmesi ve Dünya Sağlık Örgütü’nün ICD-10 sınıflandırmasında Y07.3 koduyla tanımlanan “işkence ve diğer zalimane, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele” başlığı altında değerlendirilmesinin uygun olduğu belirtildi.

• Uzun ve ardışık duruşmaların yetersiz dinlenme, beslenme ve biriken yorgunluk nedeniyle yargılamanın taraflarının fiziksel, ruhsal ve bilişsel sağlıklarını olumsuz etkilediği vurgulandı.
• Ulaşımın uzun sürmesi, tutukluluk koşulları, ağır ceza tehdidi ve yargılamaya ilişkin belirsizliğin stresi artırdığı kaydedildi.
• Bu koşulların dikkat, odaklanma, bellek, muhakeme ve karar verme gibi bilişsel işlevleri zayıflatarak savunma, sorgu, soru sorma ve beyanda bulunma faaliyetlerini güçleştirebildiği aktarıldı.
• Artan yorgunluğun sanıkların kendilerini ve haklarını koruma; müdafilerin ise savunma görevlerini etkin biçimde yerine getirme kapasitesini azaltabileceği belirtildi.
• Adil yargılanma hakkının gözetilmesi için yeterli dinlenme olanağı sağlayan ve yargılamaya etkin katılımı mümkün kılan koşulların sağlanması gerektiği ifade edildi.
• Yargılamayı yürüten makamların da benzer koşullardan olumsuz etkilenmesinin muhakeme ve karar alma süreçlerini zorlaştırabileceğine dikkat çekildi.
• Belirtilen uygulamaların, adil yargılanma hakkının ihlaline yol açabileceği ve ICD-10 kapsamındaki Y07.3 koduyla tanımlanan muameleler çerçevesinde değerlendirilebileceği dile getirildi.

Benzer bir gündem başlığında, İstanbul 19. Ağır Ceza Mahkemesi’nin uyuşturucu soruşturmasında tutuklu Mehmet Akif Ersoy ve 6 sanığın yargılanmasına 10 Eylül’de başlanmasına karar verdiği; iddianamede Ersoy için 266 yıldan az olmamak üzere hapis ve ayrıca 11–27,5 yıl arası hapis cezası talep edildiği Mehmet Akif Ersoy davasındaki ilk duruşma ve iddianame talepleri kapsamında yer alıyor.