Yunan basınında İsrail’den alınacak “Aşil Kalkanı”na eleştiriler sürüyor

Yunan basınında, İsrail’den tedariki planlanan “Aşil Kalkanı” hava ve füze savunma sistemine yönelik eleştiriler artıyor. Haberlerde, projede öne çıkan Israel Aerospace Industries’in (IAI) geçmişte Predator casus yazılımını geliştiren Cytrox ile bağlantılarına dikkat çekiliyor ve teknolojik bağımlılık ile egemenlik alanlarında riskler sorgulanıyor.

Documento gazetesi, sistemin İsrailli yüklenicilerinin geçmişi, kaynak kodlarının denetimi ve Yunanistan’ın İsrail’e olası teknolojik bağımlılığı başlıklarında bir dosya yayımladı. Gazete, IAI’ın 2017’de Cytrox’un yüzde 31 hissesine sahip olduğunu ve şirket yönetiminde temsil edildiğini belirtti. Cytrox’un daha sonra, eski İsrail istihbarat mensubu Tal Dilian ile bağlantılı Intellexa yapılanmasına dahil olduğu; Predator yazılımının ise Yunanistan’da siyasetçi ve gazetecilerin telefonlarının izlenmesine ilişkin skandalın merkezinde yer aldığı hatırlatıldı. Bu çerçevede, milyarlarca avroluk proje kapsamında IAI’ın geçmişinin ayrıca incelenmesi gerektiği vurgulandı.

Basında yer alan askeri kaynaklar, Aşil Kalkanı’nın kritik bileşenlerinin sensörler, önleme unsurları ve komuta-kontrol merkezinden oluştuğunu ifade etti. Aynı kaynaklar, sistemin “anahtarlarının” İsrail’in elinde kalacağı görüşünü aktararak Yunanistan’ın İsrail diplomasisine bağımlı hale gelebileceğini öne sürdü. Kaynaklar ayrıca, ABD’nin söz konusu sistemi satın almadığını iddia ederek nedenler arasında Washington’ın sistemi bütünüyle kontrol edememesini ve İsrail’in kritik teknolojiyi tamamen devretmemesini gösterdi. Bu değerlendirmelerin, Yunanistan’ın kaynak kodları ile komuta-kontrol altyapısı üzerindeki yetkisine dair soru işaretlerini artırdığı belirtildi.

Eski Büyükelçi Vasilis Bornovas, benzer silah sistemlerinin tedarikinde kaynak kodlarına erişimin temel konulardan biri olduğunu söyledi. Bornovas, sistemin bütün unsurlarının doğrudan Türkiye’ye yönelik olmadığını, önemli bir bölümünün Rusya ve “kuzeyden gelebilecek tehdit” çerçevesinde değerlendirildiğini savundu. Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerin 1948’e uzandığını anımsatan Bornovas, mevcut gerilimin kalıcı olmayabileceğini ve iki ülkenin güçlü ordulara sahip olduğunu ifade etti.

Lefkoşa Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Themis Tzimas, bu ölçekte bir savunma anlaşmasının kamuoyuna yeterli bilgi verilmeden ilerletildiğini ileri sürerek “ulusal savunmanın çözülmesi” eleştirisinde bulundu.

KKE’ye yakın 902.gr sitesi de sistemin Yunanistan’ın güvenliğini artırmak yerine ülkeyi yeni risklerle karşı karşıya bırakabileceğini iddia etti. Haberde, sistem unsurlarının konuşlandırılacağı yerlerin belirlenmesi amacıyla İsrailli yetkililerin Yunanistan’daki askeri altyapıyı ayrıntılı şekilde incelediği ve bu yolla İsrail’in kritik tesislere ilişkin kapsamlı bilgi edindiği öne sürüldü.

Aynı başlık etrafındaki gelişmeler kapsamında, Irak medyası Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi’nin Ankara ziyaretinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yapılan görüşmelere geniş yer ayırdı; haberlerde öne çıkan Kalkınma Yolu Projesi ve imzalanan stratejik iş birliği anlaşmaları bölgesel gündemin farklı bir boyutunu oluşturuyor.