Trump’ın Ankara’daki ‘yaptırımları kaldıracağız’ mesajının ardından Washington’dan F-35 şartı
Trump, Ankara’daki NATO Zirvesi’nde CAATSA yaptırımlarını kaldırmanın zamanının geldiğini söylemişti. Aradan geçen üç ayı aşkın sürede adım atılmazken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, S-400 meselesi çözülmeden Türkiye’ye F-35 devrinin mümkün olmadığını ve teslimatın yıllar alacağını belirtti.
Türkiye’nin 2019’da Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sistemi sonrasında ABD, Aralık 2020’de Türkiye’yi CAATSA yaptırımlarına tabi tutmuş; Türkiye’nin yer aldığı F-35 programındaki uçak teslimatları askıya alınmıştı.
7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nde konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’nin müttefik bir ülke olduğunu belirterek “CAATSA yaptırımlarını kaldıracağız, bunu yapmanın zamanı geldi” demişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da bu açıklamayı bir taahhüt olarak değerlendirmişti. Ancak aradan geçen üç ayı aşkın sürede yaptırımların kaldırılmasına ilişkin bir adım atılmadı.
Türkiye için üretilen F-35’lerin ABD’deki hangarlarda bekletildiği bilinirken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Ankara-Washington hattındaki dosyaya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı: “Başkan Trump, Türkiye’nin parasını ödediği F-35’leri teslim almasını istiyor. Ancak S-400 meselesi çözülmeden ve yasal şartlar karşılanmadan uçakların Türkiye’ye devri mümkün değil. Türk tarafı bunu biliyor ve çözüm bulmaya çalışıyor. Çeşitli seçenekler var ancak mesele henüz çözülmedi. Bu uçakların teslimatına daha çok uzun yıllar var. Halihazırda iki uçağın bedeli ödenmiş durumda.”
Türkiye, S-400 sorununun çözümü için Rusya ile temaslarını sürdürürken, sistemlerin Rusya ile diplomatik sorun yaşamayan üçüncü bir ülkeye devri seçeneği de değerlendiriliyor. Olası bir devir sürecinin ardından CAATSA konusundaki ilerlemenin hızlanabileceği ifade ediliyor.

Benzer bir gündem başlığında, Forbes’e göre İsrail’in, BAE’nin Türkiye’den S-400 alımını engellemeye çalıştığı iddiası çerçevesinde Türkiye’nin S-400’leri Birleşik Arap Emirlikleri’ne satma seçeneğinin yeni bir diplomatik gerilime dönüştüğü; Moskova’nın ise üçüncü ülkeye devir için onay şartını ve belirli güvenceleri vurguladığı aktarılıyor.