DİSK’ten vergi dairesi önünde açıklama: “Gelirde ve vergide adalet” çağrısı

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), İstanbul Vergi Dairesi önünde basın açıklaması yaptı. DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, DİSK-AR tarafından hazırlanan Ücret Kayıpları Raporu’nu kamuoyuyla paylaşarak “gelirde ve vergide adalet” çağrısında bulundu.

Çerkezoğlu, rapora dayanarak enflasyon ve vergi yükünün işçi ücretlerine 2026’nın ilk altı ayında en az 1 trilyon 167 milyar liralık etkisi olduğunu, asgari ücretlinin altı ayda 4.986 lira kayıp yaşadığını söyledi. Haziran 2026 itibarıyla işçilerin en az 12 gününü vergi, kesinti ve enflasyon karşısında çalışarak geçirdiğini belirtti. Ortalama bir işçinin vergi ve enflasyon nedeniyle (kesintiler hariç) yılın ilk yarısında 16.157 lira kaybettiğini ifade etti.

Raporda, resmi enflasyon dikkate alındığında yalnızca sigortalı işçilerin ücretlerinde enflasyondan kaynaklı birikimli kaybın 613,7 milyar lira olduğu; gelir ve damga vergilerinin işçilere toplam etkisinin ise 553,8 milyar lira seviyesinde gerçekleştiği aktarıldı. Böylece SGK kapsamındaki işçilerin yılın ilk yarısındaki toplam kaybının yaklaşık 1,2 trilyon liraya ulaştığı bildirildi. 2026’nın ilk yarısındaki kayıpların, 2025’in aynı dönemine göre yüzde 46,2 arttığı da belirtildi.

Vergi sistemine ilişkin değerlendirmelerde, gelir vergisinde ilk dilimin 190 bin lira olduğu; dilimlerin yıllar içinde asgari ücret artışıyla uyumlu güncellenseydi ilk dilimin bugün 658 bin liranın üzerinde olacağı savunuldu. DİSK-AR verilerine göre vergi gelirleri içinde işçilerden alınan payın yüzde 19,6, sermayeden alınan payın ise yüzde 13,1 olduğu ileri sürüldü. Dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının 36 yılda yüzde 48’den yüzde 64’e yükseldiği, mülkiyet üzerinden alınan vergilerin payının ise son 11 yılda yüzde 3,7’den yüzde 1,1’e gerilediği kaydedildi.

Emeklilere ilişkin bulgulara da yer veren raporda, en düşük emekli aylığının alım gücünün Haziran 2026’da 16.448 liraya gerilediği; her üç emekliden ikisinin çalışmak zorunda kaldığı ifade edildi. Ortalama emekli aylığının asgari ücrete oranının 2002’de yüzde 122 iken 2025’te yüzde 84’e indiği, kişi başına milli gelire oranının ise 2002’de yüzde 46,4’ten 2025’te yüzde 31,6’ya düştüğü belirtildi. 2002’den bu yana prim gelirlerinin 273 kat, emekli aylıkları ve sağlık harcamalarının ise 211 kat arttığı bilgisi paylaşıldı.

Çerkezoğlu, kayıpların telafi edilmesi ve ücretlerin, başta asgari ücret olmak üzere, güncellenmesi çağrısı yaptı. Vergi politikasında dolaylı vergiler yerine gelir ve servet üzerinden alınan doğrudan vergilere ağırlık verilmesini, artan oranlı kalıcı bir servet vergisi getirilmesini, gelir vergisinde ilk dilim oranının yüzde 10’a düşürülmesini, ücretliler için daha kademeli ve adil bir tarife kurulmasını, vergi tarife dilimlerinin her yıl yeniden değerleme ve asgari ücret artış oranlarının altında kalmayacak biçimde güncellenmesini ve ücretlerden alınan damga vergisinin kaldırılmasını talep etti. Emekli aylıklarında en düşük tutarın asgari ücret düzeyine çıkarılması ve tüm aylıkların aynı oranda artırılması istendi.

Çerkezoğlu, “Gelirde adalet istiyoruz. Vergide adalet istiyoruz. Ülkede adalet istiyoruz” diyerek açıklamayı tamamladı.

Karadeniz Tellali’nin daha önce aktardığı üzere, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik gerilim ve küresel belirsizliklere karşın Türk limanlarında 2026’nın ilk yarısındaki büyüme olduğunu açıkladı; bu gelişme, ekonomik tartışmaların arka planına ilişkin çerçeveyi tamamlar nitelikte.