Guterres Kıbrıs’ta çözüm çağrısı yaptı: “Bölge giderek genişleyen bir çatışma çemberine çekiliyor”
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs’ta her iki tarafın liderleriyle görüştü. Bölgedeki gerilimin büyüdüğünü belirterek Kıbrıs sorununda ilerleme çağrısı yaptı ve çözümün “her zamankinden daha önemli” olduğunu söyledi.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Orta Doğu turu kapsamında Suriye’nin ardından Kıbrıs’a gelerek Kıbrıs Türk ve Rum taraflarının liderleriyle temaslarda bulundu. Guterres, bölgedeki krizin kontrolden çıkma riski taşıdığı uyarısını yineleyerek, Kıbrıs sorununda çözüm bulunmasının “her zamankinden daha önemli” hale geldiğini söyledi.
Guterres, New York’ta BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı konuşmada, bölgede artan gerilime dikkat çekerek, “Durum kontrolden çıkıyor. Akıl almaz bir uçurumun eşiğindeyiz. Bölge, giderek genişleyen bir çatışma çemberine çekiliyor. Bir kriz diğerini besliyor; bir tırmanış diğerini tetikliyor” ifadelerini kullanmıştı.
Lefkoşa’da Rum yönetimi lideri Nikos Hristodulidis’le görüşmesinde Guterres, jeopolitik gelişmelerin Kıbrıs’ı daha merkezi bir konuma taşıdığını belirtti ve bu nedenle çözüm arayışının öneminin arttığını vurguladı. Hristodulidis ise, küresel düzenin sarsıldığı bir dönemde Kıbrıs’tan olumlu haberlerin önemli olacağını söyledi.
Genel Sekreter daha sonra KKTC’de Tufan Erhürman’la görüştü. Guterres, taraflara barışı “empoze etme” niyetinde olmadığını, Kıbrıslılarla ve garantör ülkelerle birlikte çözüm bulunmasına katkı sağlamayı amaçladığını belirtti. Ayrıca, güven artırıcı önlemlerin (GAÖ) her iki toplumun yararına ilerleyip ilerlemediğini görmek istediğini kaydetti.
Guterres, öğleden sonra BM denetimindeki ara bölgede Türk ve Rum sivil toplum temsilcileriyle bir araya geldi ve Kayıp Şahıslar Komitesi’nin antropoloji laboratuvarını ziyaret etti. Akşam saatlerinde iki liderle ara bölgede düzenlenen yemekte buluştu. Bugün BM ara bölgesinde üçlü bir toplantı planlanıyor; Guterres’in ardından basın açıklaması yaparak Ada’dan ayrılması bekleniyor.
Genel Sekreter, hafta sonunda Şam’da temaslarda bulunduğu sırada İsrail’in Suriye’nin güneyine yönelik saldırılarını kınadı. İsrail Dışişleri Bakanı İsrael Katz, geçmişte Guterres’i ‘‘istenmeyen kişi’’ ilan ettiklerini açıklamış ve ülkeye girişini yasaklamıştı.
Guterres’in ikinci beş yıllık görev süresi yıl sonunda doluyor. 2017’de garantör ülkelerin de katıldığı Kıbrıs konferansının sonuçsuz kaldığını hatırlatan diplomatik kaynaklar, Genel Sekreter’in taraflar arasında bir yol haritası niteliğinde “stratejik anlaşma” çıkarmayı ve güven artırıcı adımlarda ilerleme sağlanması halinde önümüzdeki aylarda garantör ülkelerle gayriresmî bir Kıbrıs zirvesi toplamayı hedeflediğini belirtiyor. Kıbrıs’ta 1968’de başlayan müzakere süreci, dünyanın en uzun soluklu ihtilaflarından biri olarak sürüyor.
Benzer bir gündem başlığında, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Suriye’deki ihlalleri “kabul edilemez” olarak nitelendirip “İsrail, Suriye’yi kendi haline bırakmalıdır” dediği ve yaptırımların kaldırılması ile Şam’a somut mali destek çağrısı yaptığı Guterres’in Suriye’ye ilişkin çağrıları kapsamında aktarılmıştı.
