Murat Kurum: Savaşlar enerji arz güvenliğini tehdit ediyor

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından düzenlenen COP31 Yolunda Bilim Diplomasisi: Akademi Lansmanı programında konuştu. Türkiye’nin COP31 hazırlıklarını akademi, kamu kurumları ve toplumun tüm kesimleriyle yürüttüklerini belirten Kurum, bilim diplomasisinin uluslararası iş birliklerini güçlendiren önemli bir araç olduğuna değindi.

Toplantıda üniversitelerin iklim değişikliğiyle mücadele, sürdürülebilirlik ve çevre politikalarına yönelik çalışmalarının artırılması, akademi ile kamu kurumları arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi ve COP31 sürecine bilimsel katkı sağlanmasına ilişkin yol haritası ele alındı.

Kurum, hazırlıkların diyalog, uzlaşı ve aksiyon ilkeleriyle yürütüldüğünü belirterek COP31’i bir ‘uygulama COP’u’ haline getirmeyi hedeflediklerini ifade etti. Bu kapsamda verilen taahhütlerin sahada somut sonuçlara dönüşmesini amaçladıklarını söyledi.

Kurum, farklı kıtalardan ülkeler ve müzakere gruplarıyla yoğun bir diplomasi trafiği yürüttüklerini, Bonn İklim Değişikliği Konferansı’nda Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Sekretaryası ile COP31 Ev Sahibi Ülke Anlaşması’nı imzaladıklarını hatırlattı. COP süreçlerini, 196 ülkenin yer aldığı en büyük organizasyonlardan biri olarak nitelendirdi.

COP31 Eylem Gündemi’nin on öncelikli alan ve ölçülebilir küresel hedefler içerdiğini belirten Kurum, 2035’a yönelik bazı somut hedefleri şöyle sıraladı:

• Küresel nihai enerji talebinde elektriğin payının yüzde 35’e çıkarılması,
• Dünyadaki atık artış hızının yarıya indirilmesi,
• Bina sektöründeki enerji yoğunluğunun en az yüzde 25 azaltılması.

Kurum, Londra İklim Eylem Haftası’nda da COP31’in önceliklerini yatırımcılar, finans kuruluşları, özel sektör, bilim insanları ve uluslararası kuruluşlarla paylaştıklarını, uygulamaya dönük yeni ortaklıkların zeminini hazırladıklarını aktardı.

Küresel gelişmelere ilişkin değerlendirmesinde Kurum, savaşlar ve iklim krizinin ekonomiye etkilerine dikkat çekti. Savaşların enerji arz güvenliğini tehdit ettiğini, enerjiye erişimin zorlaşmasının üretim maliyetlerini, gıda fiyatlarını ve hayat pahalılığını artırarak enflasyonu beslediğini söyledi. Su stresinin derinleştiğini, kuraklığın tarımsal üretimden şehirlerin altyapısına kadar pek çok alanı etkilediğini, kaynaklar üzerindeki baskının kitlesel göç ve bölgesel gerilim riskini artırdığını belirtti.

Son dönemde Antalya ve Muğla başta olmak üzere çeşitli illerde yaşanan orman yangınları ile ani yağış, sel ve taşkınların etkilerine değinen Kurum, dünyayı zorunlu kılan dönüşümün doğru yönetilmesinin ortak geleceğin korunması açısından kritik olduğunu vurguladı. Türkiye’nin bu süreçte, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında köprü kurabilen ve kimseyi geride bırakmayan uygulamalara öncülük edebilecek tecrübeye sahip olduğunu ifade etti.

Programda konuşan YÖK Başkanı Erol Özvar ise YÖK ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının uzun süredir ortak projeler yürüttüğünü söyledi. Özvar, GreenMetric 2025 sonuçlarına göre Türkiye’den 6 üniversitenin ilk 100’de, 21 üniversitenin ilk 200’de, 54 üniversitenin ise ilk 500’de yer aldığını; Türkiye’nin, ilk 500’e giren üniversite sayısı bakımından dünyada ilk sırada olduğunu kaydetti.

Konuya ilişkin bir başka başlıkta, Türkiye’nin COP31 Başkanlığı kapsamındaki küresel elektrifikasyon hedefi için enerji ve iklim alanındaki uluslararası aktörlerden güçlü destek geldiği; uzmanların 2035’e kadar oranı yüzde 21’den yüzde 35’e yükseltme amacı doğrultusunda uzun vadeli politikalarla şebeke ve depolama yatırımları ile finansmanın hızla mobilize edilmesini istediği aktarılmıştı.