Çakırözer’den basın özgürlüğü raporu: Eylül’de en az 50 gazeteci hakim karşısında, yaklaşık 1.350 hesaba erişim engeli

YENİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Utku Çakırözer, son iki aya ilişkin basın ve ifade özgürlüğü ihlallerini içeren raporunu açıkladı. Rapora göre, Eylül ayında en az 50 gazeteci hâkim karşısına çıktı ve yaklaşık 1.350 sosyal medya hesabına erişim engeli uygulandı. Çakırözer, sansür ve yargı baskısının sistematik hale geldiğini savundu.

Yargı süreçleri ve gözaltılar

Raporda, Ağustos ve Eylül aylarında çok sayıda gazeteci hakkında gözaltı, tutuklama ve adli kontrol kararları verildiği aktarıldı. Öne çıkan vakalar şöyle sıralandı:

• Oya Lale Özan Arslan ve Ali Tarakçı, sosyal medya paylaşımları nedeniyle; Tuğba Tekerek ise “Ailem Güvende” operasyonu kapsamında tutuklandı.
• Selahattin Günday ve Fatih Ergin, eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu’nun ölümüne ilişkin soruşturma kapsamında tutuklandı.
• Bolu Gündem’in sahibi Hüseyin Aykan, bir haberi nedeniyle tutuklandı.
• Aydın Denge’nin sosyal medya hesabındaki “Erdoğan vefat etti” başlığına ilişkin “halkı yanıltıcı bilgiyi yayma” suçlamasıyla soruşturma başlatıldı; temsilci Emin Aydın, Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Yeşim Ülker, muhabirler İslam Keleş ve İrem Delice gözaltına alındı. Delice, adli kontrol sonrası savcılık itirazıyla tutuklandı.

Soruşturmalar ve davalar

• İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Dilek Gappi, İzmir’de gazetecilere yönelik tutumlara dair açıklaması nedeniyle ifade verdi.
• Ertuğrul Özkök hakkında katıldığı bir yayındaki ifadeleri nedeniyle soruşturma başlatıldı.
• İsmail Arı hakkında eski RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin’e yönelik mesajı nedeniyle dava açıldı.
• Canan Coşkun ve belgeselci Kazım Kızıl hakkında Rabia Naz davası kapsamında yedi yıl sonra dava açıldı.
• Ruşen Çakır, Yavuz Oğhan ve Şaban Sevinç, İBB davasında hâkim karşısına çıktı.
• İlke TV muhabiri Zilan Azad ile Yeni Yaşam Gazetesi’nden Ahmet Güneş ve Mehmet Ali Çelebi hakkında yaptıkları haberler nedeniyle soruşturmalar yürütüldü.

Haber takibinde engellemeler ve saldırılar

• Can Bursalı ile Trabzon 360 Haber’den Hatice Aksoy ve Muhsin Aksoy, haber ve paylaşımları nedeniyle gözaltına alındı.
• Kemal Öztürk, bir televizyon programındaki ifadeleri sonrası gözaltına alındı.
• BirGün muhabiri Sarya Toprak ve ARD TV muhabiri Sener Azak, “Ailem Güvende” operasyonlarını protesto eylemlerini takip ederken gözaltına alındı.
• Mehmet Toprak, Halil Biter ve Kenan Bayık, Şanlıurfa depremine ilişkin paylaşımlar nedeniyle gözaltına alındı.
• 24 TV kameramanı Fatih Coşkun, Silivri açıklarında batan Tuğberk İmamoğlu gemisindeki arama-kurtarma çalışmalarını izlerken saldırıya uğradı.
• AS TV muhabiri Oğuz Aksu ve kameramanının Bursa Büyükşehir Belediyesi Meclis toplantısını izleme girişimi bir belediye çalışanı tarafından engellendi.
• Urfa’da üç kadın gazeteci, haber takibi sırasında sözlü ve fiziksel saldırıya maruz kaldı.

Erişim engelleri ve sosyal medyada sansür

Raporda, “Ailem Güvende” operasyonları ve “fon krizi” sonrasında gazeteciler, ekonomistler, hak savunucuları, akademisyenler ve yurttaşların sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engellerinin arttığı belirtildi. Eylül ayında yaklaşık 1.350 hesabın engellendiği kaydedildi. T24’e erişimin tamamen, Evrensel, Kısa Dalga ve Mezopotamya haber siteleri ile bu yayınların X hesaplarına erişimin ise kısmen engellendiği ifade edildi.

Gazetecilerden Alican Uludağ, Özlem Akarsu Çelik, Hilmi Hacaloğlu, Canan Kaya, Nasuh Bektaş, Fırat Fıstık, Sarya Toprak, Şirin Payzın, Furkan Karabay ve Ali Tarakçı’nın da aralarında olduğu çok sayıda kişinin hesaplarına erişim engeli getirildiği aktarıldı. Ekonomi yorumcuları ve akademisyenler Veysel Ulusoy, Emre Şirin, İnan Mutlu, Prof. Barış Övgün ile Umut-Sen kurucularından Başaran Aksu’nun X hesaplarının da engellendiği belirtildi.

Uluslararası Af Örgütü, Hak İnisiyatifi, Barış Akademisyenleri, Kadın Koalisyonu, Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu, Aile Dayanışma Ağı, ALİKEV ve Türkiye Psikiyatri Derneği gibi çok sayıda sivil toplum örgütünün hesaplarına da erişim engeli getirildi. Erişim engellerini belgeleyen Prof. Dr. Yaman Akdeniz ile İfade Özgürlüğü Derneği, EngelliWeb ve MLSA’nın hesaplarının da kısıtlandığı kaydedildi.

Haber içeriklerine getirilen engeller

Rapora göre, sosyal medya kısıtlamalarına ek olarak birçok haber içeriği de erişime kapatıldı. Engellenen içerikler arasında, “fon krizi” bağlamında bazı yatırım ve portföy yönetim şirketlerine ve bu şirketlerin kamuoyunca bilinen isimlerle bağlantılarına ilişkin haberler; Şeytantepe belgeseli; Özlem Çerçioğlu’nun ailesinin TOGG ile ticari ilişkisine dair haberler; eski TCMB Başkanı Hafize Gaye Erkan’ın komşularıyla yaşadığı iddia edilen sorunlara ilişkin haberler; Zülfikarlar Holding bünyesindeki şirket ve yöneticilere yönelik soruşturma, tutuklama ve konkordato haberleri; Rojin Kabaiş soruşturmasına ilişkin yayınlar ile eski Sağlık Bakanı ve Medipol Hastanesi’ne dair dosya haberler yer aldı.

Benzer bir gündem başlığında, YENİ Parti Genel Başkan Yardımcısı Utku Çakırözer’in Silivri Cezaevi ziyareti kapsamında tutuklu gazeteciler Merdan Yanardağ ve Ali Çağatay ile yapılan görüşmede, iki ismin süreçlerine ilişkin mesajlar paylaşıldı; Çakırözer basın ve ifade özgürlüğünü vurguladı.