Avrupa’da bu yaz aşırı sıcaklar kentsel alanlarda 50 binden fazla ölüme yol açtı
Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’nun 30 ülkede 854 kentsel bölgeyi kapsayan analizine göre, ölümlerin üçte ikisi fosil yakıt kaynaklı iklim değişikliğiyle ilişkilendirildi.
Avrupa’da bu yaz yaşanan aşırı sıcaklarda, incelenen kentsel bölgelerde 50 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği tahmin edildi. Bilim insanları, söz konusu can kayıplarının üçte ikisini fosil yakıt kullanımından kaynaklanan iklim değişikliğinin etkilerine bağladı.
Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’ndan araştırmacılar, Avrupa Birliği’nin 27 üyesi ile Birleşik Krallık, Norveç ve İsviçre’de nüfusun yaklaşık yüzde 40’ının yaşadığı 854 kentsel bölgede aşırı sıcakların ölüm oranlarına etkisini inceledi.
Ekip, sıcaklık kayıtları ile geçmişte sıcaklık ve ölüm oranları arasındaki ilişkiye dayalı modellemeleri kullanarak, 2000-2026 yaz dönemlerinde her kentsel bölge için sıcağa atfedilen fazladan ölümleri tahmin etti. Bu yaklaşımın, daha sonra yayımlanan resmi aşırı sıcak kaynaklı ölüm istatistikleriyle uyumlu sonuçlar verdiği belirtildi.
Analize göre, 2026 yazı, 2000’den bu yana kaydedilen en yüksek sıcağa bağlı ölüm sayısına sahne oldu. Karşılaştırma için, 2022 yazında 29 bin, 2003 yazında ise 28 bin ölüm kaydedilmişti.
Tahminler, can kayıplarının yaklaşık üçte birinin 17 Haziran-1 Temmuz döneminde gerçekleştiğini gösteriyor. Bu süreçte bölge genelinde günlük ortalama sıcaklıklar, 1991-2020 ortalamasının 5 dereceden fazla üzerine çıktı.
En ağır etkiler, en yüksek sıcaklıkların ve ölüm oranlarının görüldüğü Güney ve Batı Avrupa’daki kentlerde kaydedildi. Genellikle daha serin olan Kuzey Avrupa’nın kentsel bölgelerinde, Birleşik Krallık da dahil, yaklaşık 4 bin 500 kişinin aşırı sıcaklar nedeniyle yaşamını yitirdiği tahmin ediliyor.
Ölümler büyük ölçüde ileri yaştaki nüfusu etkilese de, incelenen kentsel bölgelerde 65 yaş altı yaklaşık 6 bin kişinin de sıcaklar nedeniyle hayatını kaybettiği değerlendiriliyor.
Yaz boyunca özellikle Batı Avrupa’da ardışık sıcak hava dalgaları yaşandı ve bölge en yüksek sıcaklık anomalisinin görüldüğü alan oldu. Mevsim genelinde sıcaklıklar 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 2,9 derece üzerine çıkarken, bazı günlerde fark 12 dereceye ulaştı.
Benzer bir gündem başlığında, Türkiye’nin Boğazlarda ne kadar söz sahibi olduğu, Boğazları kapatıp kapatamayacağı ve savaş ile ticaret gemilerinin Karadeniz’deki geçiş kuralları, Montrö Boğazlar Sözleşmesi bağlamında ele alınıyor.
