Kanada Başbakanı Carney: Türk savunma sanayisinden alacağımız çok ders var

Kanada Başbakanı Mark Carney, Türkiye ziyareti kapsamında İstanbul’da basın mensuplarının sorularını yanıtlayarak, Türkiye’den askeri kabiliyet tedariki ve savunma sanayisinde endüstriyel ortaklık seçeneklerinin her ikisine de açık olduklarını söyledi. Carney, Türk savunma sanayisinin geldiği noktadan “alınacak çok ders” olduğunu belirtti ve özellikle insansız hava araçlarındaki ilerlemelere dikkat çekti.

Carney, temaslar kapsamında Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson ile Kanada İhracat Geliştirme Kurumu (EDC) Başkanı Alison Nankivell’in dün muhataplarıyla görüştüğünü, görüşmelerin süreceğini ve özel sektör temsilcilerinin de bir araya geleceğini aktardı. Enerji başlığında iki temel unsurun öne çıktığını belirten Carney, bunları “enerji ihtiyacının büyüklüğü” ve “ihtiyaçların çeşitlendirilmesi arzusu” olarak sıraladı. Temiz, düşük veya sıfır emisyonlu enerjinin bu sürecin merkezinde yer almasının önemine işaret ederek, Türkiye’nin bunu COP31’in temel unsurlarından biri haline getirdiğini söyledi.

Ülkesinde vergi düzenlemeleri, yatırım kararlarının alınma hızı ve yatırım anlaşmaları gibi alanlarda önemli değişiklikler yaptıklarını belirten Carney, öncelikleri anlatmanın, karşılıklı faydaya dayalı ilişkiler kurmanın ve daha geniş iş birlikleri üzerinde çalışmanın önemine değindi. “Nihayetinde ticari kararlar işletmeler arasında alınır, ancak bazen doğrudan kurulan temaslar bu ilişkilerin temelini pekiştirir.” dedi.

Nükleer enerjiye ilişkin bir soru üzerine Carney, CANDU reaktörleri konusundaki müzakerelerin son dönemde yoğunlaştığını, Türkiye’nin yıl sonuna doğru ve muhtemelen COP31 döneminde karar verebileceğini ifade etti.

Carney, savunma ihracatındaki standart ve kuralları uygulamaya devam edeceklerini vurgulayarak, Türkiye’nin savunma ihtiyaçlarının büyük kısmının yerli olarak karşılandığını, Kanada’nın ise bu alanda geliştireceği sanayi için Türkiye’den alınacak dersler bulunduğunu söyledi. Türkiye’nin İHA alanındaki ilerlemelerinin, “Kanada’yı daha iyi savunmak için ortaklık kurma” fırsatları sunduğunu kaydetti. Kanada’nın ekonomik performansını güçlendirdiklerini ve yeni ortaklıklar geliştirdiklerini dile getiren Carney, Türkiye ile ilişkilerin de bu çerçevede ilerlediğini belirtti.

“Askeri kabiliyet satın almak mı, yoksa endüstriyel ortaklık mı?” sorusuna Carney, “Mümkün olduğunca her ikisi de” yanıtını vererek, birbirini tamamlayan teknolojilerle ortak gelişime dayalı bir modelin daha yakın durduğunu söyledi. Türkiye ile Ukrayna arasındaki savunma işbirliğini örnek gösteren Carney, Türkiye’nin Ukrayna’nın en büyük destekçilerinden biri olduğunu ifade etti. İki ülkenin de NATO üyesi olduğunu hatırlatan Carney, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmelerinde Ukrayna’ya verilecek desteğin de ele alındığını aktardı.

Kanada’nın Ukrayna’ya desteğini Avrupa Birliği üzerinden değil, doğrudan Ukrayna yönetimiyle koordine ettiklerini belirten Carney, aynı zamanda AB ve İskandinav ülkeleriyle de koordinasyon yürüttüklerini ifade etti. SpaceX’in Starlink hizmetine ilişkin yavaşlama iddiaları hakkında Carney, bu durumun somut ve insani sonuçları olduğunu, can kayıplarına yol açtığını ve Ukrayna’nın savunma kabiliyetini azalttığını söyledi. Kanada’nın, tek bir hizmet sağlayıcıya bağımlılık yaratacak bir duruma düşmek istemediğini vurguladı.

ABD’deki ara seçimlere Kanada’nın müdahale ettiği iddialarına ilişkin Carney, “Demokratik süreçlerine müdahale etme niyetimiz yok.” dedi. ABD ile karşılıklı çıkarlara uygun bir ticaret anlaşması için masaya oturmaya hazır olduklarını belirterek, ABD tarafı hazır olduğunda kısa sürede imzaya gidebileceklerini, gerekirse daha uzun takvimi de kabul edeceklerini ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinde ABD’nin Kanada’yı ilhakına ilişkin söylemler konusuna dair Carney, Washington’un Ottawa’nın tutumunu net biçimde bildiğini belirtti. “Kanada’nın duruşu kesinlikle net: 51’inci eyalet olmayacağız. Kendi yolumuzda ilerliyoruz, hazırlanıyoruz, güçlüyüz ve daha da güçleniyoruz.” diyen Carney, güçlü bir Kanada’nın, ABD’nin ortaklık tercih etmesi halinde daha iyi bir ortak olacağını söyledi.

Konuya ilişkin bir başka başlıkta, Cidde’de konuşan Kanada Başbakanı Mark Carney’nin Orta Doğu’daki olası çözümlerin şekillenmesinde Suudi Arabistan ve Türkiye’nin en etkili iki ülke olduğunu söylediği; Ottawa’nın uzaktan eleştiri yerine doğrudan diyalogu tercih ettiğini ve ABD’ye bağımlılığı azaltmak için uluslararası ortaklıklarını çeşitlendirmeye çalıştığını vurguladığı Carney’nin Orta Doğu değerlendirmeleri olarak aktarılmıştı.