İstanbul’da R4+E3 Dışişleri Bakanları Toplantısı, İtalya’nın katılımıyla başladı

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde İstanbul’da İtalya’nın da katılımıyla düzenlenen R4+E3 Dışişleri Bakanları Toplantısı başladı.

Görüşmelerde Filistin meselesi, Hürmüz’deki durum, Yemen’le bağlantılı gelişmeler ve Rusya-Ukrayna Savaşı’na çözüm arayışları başta olmak üzere bölgesel konuların ele alınması; R4 ve E3 ülkeleri arasında ileride hayata geçirilebilecek işbirliği ve koordinasyon imkânlarının değerlendirilmesi bekleniyor.

Aynı kaynaklar, Fidan’ın konuşmalarında bölgesel güvenliğin öncelikle bölge ülkelerinin sorumluluk üstlenmesini gerektirdiğini vurgulamasının ve Türkiye’nin bölgesel sahiplenmeye dayalı işbirliği mekanizmalarını güçlendirmeye öncelik verdiğini belirtmesinin öngörüldüğünü aktardı.

Fidan’ın mevcut ihtilafların birbirini beslemesine ve çatışmaların yayılmasına izin verilmemesi gerektiğini ifade etmesinin; İsrail’in Filistin’de sürdürdüğü işgalin, uzlaşmaz tutumun ve bölgeye yayılan saldırganlığın Orta Doğu’daki gerilimlerin temel nedeni olduğunu yinelemesinin beklendiği kaydedildi.

Kaynaklar, tüm devletlerin Kudüs’ün tarihi ve hukuki statüsünü zedeleyebilecek ve iki devletli çözüm çabalarına zarar verebilecek eylemlerden kaçınması gerektiğini dile getirmesinin; İsrail’in yasa dışı yerleşimleri genişletmesi ve yerleşimci şiddeti karşısında uluslararası toplumun kararlı bir tutum sergilemesi ve baskıyı artırması çağrısı yapmasının da beklendiğini bildirdi.

Fidan’ın ABD ile İran arasındaki ihtilafın diplomasi ve diyalogla çözülebileceğini, askeri yöntemlerin bölgesel kırılganlıkları tetiklediğini vurgulamasının; Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarında seyrüsefer serbestisinin kalıcı olarak sağlanmasının bölgesel ve küresel istikrar için hayati olduğunun altını çizmesinin öngörüldüğü aktarıldı.

Husilerin Suudi Arabistan’da sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırıları karşısında Türkiye’nin Suudi Arabistan’ın güvenliğinin korunmasına desteğini teyit etmesinin ve Mekke Savunma İttifakı’nın ortaya koyduğu dayanışma ile ortak güvenlik anlayışının önemine işaret etmesinin beklendiği belirtildi.

Kaynaklara göre Fidan, Suriye’de istikrar ve refahın güçlendirilmesine R4 ve E3 ülkelerinin katkılarına değinecek; İsrail’in Suriye’yi istikrarsızlaştırmayı amaçlayan eylemlerini sürdürdüğüne dikkat çekecek. Türkiye’nin bir kıyıdaş ülke olarak Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Karadeniz’e yayılmasının önlenmesi ve sivil can kayıplarının son bulması için uyarı ve çözüm önerilerini taraflara iletmeyi sürdürdüğünü vurgulaması; çatışmanın diyalog ve diplomasiyle sonlandırılmasına her türlü desteği vermeye hazır olduklarını yinelemesi de bekleniyor.

R4 mekanizması, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından bölgesel sahiplenme anlayışı temelinde kalıcı istikrarı desteklemek ve bölgesel meselelerde diyaloğu güçlendirmek amacıyla oluşturuldu. R4 dışişleri bakanları bugüne kadar ilki 18 Mart’ta Riyad’da olmak üzere altı toplantı yaptı; son toplantı 21 Eylül’de BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Hafta marjında New York’ta düzenlendi. Almanya, İngiltere ve Fransa’dan oluşan E3 mekanizması ise 2003’ten bu yana İran’ın nükleer programına ilişkin üçlü diplomatik işbirliği çerçevesinde şekillendi ve zamanla farklı bölgesel ve uluslararası konularda ortak girişimlerde bulunan bir yapıya dönüştü.

Benzer bir gündem başlığında, “Montrö Boğazlar Sözleşmesi nedir, Türkiye Boğazları kapatabilir mi?” soruları ve savaş ile ticaret gemileri bakımından Karadeniz’deki geçiş kuralları çerçevesinde Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Karadeniz’deki geçiş kuralları ele alınıyor.