Polonya’da Anayasa Mahkemesi krizi: Nawrocki binaya girdi
Mahkeme yönetiminin görevden uzaklaştırıldığı açıklamasının ardından protestolar başladı. Senegal ziyaretini yarıda keserek ülkeye dönen Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, polis barikatı önünde yaşanan gerginliğin ardından mahkeme binasına girdi.
Polonya Anayasa Mahkemesi yönetimindeki görev değişikliği ülkede krize yol açtı. Mahkemenin internet sitesinde 30 Ekim’de yayımlanan duyuruda, Başkan Bogdan Święczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański’nin görevden uzaklaştırıldığı bildirildi. Duyurunun ardından mahkemenin internet sitesine erişim kesildi.
Yargıç Anna Korwin-Piotrowska, kararın hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek için gerekli olduğunu belirterek mahkemenin yönetimini geçici olarak devraldığını açıkladı. Hükümetin adımı, Avrupa Birliği karşıtı çevrelerin tepkisine neden oldu. Mahkeme binası çevresinde protestolar düzenlenirken polis barikat kurdu.
Senegal’e resmi ziyaret için giden Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, gelişmeler üzerine seyahatini yarıda keserek Polonya’ya döndü. Nawrocki, X hesabından yaptığı açıklamada, “Böyle bir anda Cumhurbaşkanı Polonya’da olmalıdır. Senegal uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum” ifadelerini kullandı.
Haberde aktarılanlara göre, Święczkowski de destekçileriyle birlikte mahkeme binasına girmeye çalıştı. Ana girişin zincirle kapatılmasının ardından destekçiler elektrikli disk testereyle zinciri kesti; ancak polis, Święczkowski’nin binaya girmesini engelledi. Święczkowski ve muhalefet temsilcileri yaşananları yasa dışı bir darbe girişimi olarak nitelendirdi.
Polonya’ya dönen Nawrocki, mahkeme binası önündeki protestocuların arasına katıldı. Geçici mahkeme yöneticisi Korwin-Piotrowska’nın Cumhurbaşkanı’nı girişte durdurmaya çalıştığı, ikili arasında kısa süreli tartışma ve itişme yaşandığı bildirildi. Nawrocki, yaşananların ardından binaya girdi. Cumhurbaşkanlığı Kabine Şefi Pawel Szefernaker daha sonra Nawrocki’nin Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapiński eşliğinde binaya girdiğini duyurdu.
Nawrocki, binaya girdikten sonra Korwin-Piotrowska’nın yetkisini tanımadığını ve onun mahkeme yargıçlarından biri olmadığını söyledi. Olayların ardından Cumhurbaşkanlığı Ofisi temsilcilerinin binanın anahtarlarını aldığı bildirildi. Mahkeme çevresinde polis ile protestocular arasındaki gerginliğin sürdüğü aktarıldı.
Polonya’nın Çin Büyükelçisi Jakub Kumoch, ülkedeki gelişmeler nedeniyle görevini sürdüremeyeceği gerekçesiyle istifa ettiğini ve geri çağrılma talebinde bulunduğunu açıkladı. ABD’deki G20 Zirvesi’nde bulunan Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski ise Kumoch’un görevden ayrılışını eleştirdi.
Polonya’daki yüksek yargı kurumları, Başbakan Donald Tusk liderliğindeki hükümet ile 2015-2023 yılları arasında iktidarda bulunan Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) arasındaki anlaşmazlığın odağında yer alıyor. Avrupa Birliği ve Polonya’daki muhalif çevreler, PiS’i yargı kurumları üzerinde siyasi denetim kurmakla suçlamıştı. PiS ise son görevden uzaklaştırma kararına tepki gösterdi.
Tusk, X’te yaptığı açıklamada hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmenin hükümetin sorumluluğu olduğunu belirterek bu sürecin zor ve kararlı adımlar gerektirdiğini söyledi. Eski Adalet Bakanı Zbigniew Ziobro ise kararı anayasal düzene yönelik yasa dışı bir saldırı olarak nitelendirdi.
Benzer bir gündem başlığında, Rusya-Afrika Zirvesi’nde enerji, ticaret ve güvenlik alanlarında beklenen anlaşmalar ile Moskova’daki internet kısıtlamalarının Türkiye’ye olası etkileri ele alınıyor.
