Türkiye’nin küresel elektrifikasyon hedefi için uluslararası destek artıyor

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı kapsamında açıkladığı, dünyada nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035’e kadar yüzde 35’e yükseltme hedefi, uluslararası enerji ve iklim çevrelerinden destek buluyor.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) 9-20 Kasım’da Antalya’da düzenlenecek. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, geçen ay Bonn İklim Değişikliği Konferansı’nda, küresel elektrifikasyonu hızlandırmaya dönük girişimi duyurmuştu.

Elektrifikasyon; ulaşım, ısıtma-soğutma, yemek pişirme ve sanayide fosil yakıt kullanımının elektrik temelli çözümlerle ikame edilmesini ve elektrik sistemlerinin genişletilmesini ifade ediyor.

Bu doğrultuda, Birleşik Krallık, Avrupa Komisyonu, Avustralya, Türkiye ve Etiyopya’nın destek verdiği, 40 kurum ve kuruluşun liderliğinde “Electrify Now” (Şimdi Elektriklendir) girişimi geçen hafta başlatıldı. Girişim; hükümetlerin ulusal/yerel eylem planları ve politikalar geliştirmesini, elektrik teknolojilerinin yaygınlaştırılmasını, artan elektrik talebinin yenilenebilir ve yeni teknolojilerle karşılanmasını ve büyük ölçekli yatırım ile finansmanın harekete geçirilmesini talep ediyor.

Türkiye dahil 18 ülkede yaklaşık 2.000 iş dünyası yöneticisiyle yapılan güncel bir araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 91’i elektrifikasyonun enerji güvenliğini artıracağını, yüzde 79’u ise enerji sektöründeki istikrarsızlıkların elektrifikasyona geçişi daha acil hale getirdiğini düşünüyor. Çoğunluk, yenilenebilir kaynaklara dayalı bir elektrik sistemine geçişin ekonomik büyümeyi hızlandıracağını belirtirken, yüzde 88’i elektrifikasyonun işletmelerin rekabet gücünü artıracağını ifade ediyor. Katılımcıların yüzde 72’si hükümet politikalarının bu konuda geride kaldığı görüşünde.

Enerji düşünce kuruluşu Ember’in analizine göre, küresel nihai enerji talebinin yüzde 75’i elektrikle karşılanabilir. Mevcut durumda bu oran yüzde 21 düzeyinde bulunuyor. Sektör temsilcileri, Türkiye’nin “2035’e kadar yüzde 35 elektrifikasyon” hedefini iddialı ancak ulaşılabilir olarak nitelendiriyor ve uzun vadeli, çerçevesi net enerji politikaları ile finansmanın kritik olduğuna dikkat çekiyor.

Küresel Yenilenebilir Enerji İttifakı (Global Renewables Alliance) Üst Yöneticisi Bruce Douglas, söz konusu hedefin “gidişat için güçlü bir yön çizdiğini” belirterek, “COP31 Başkanlığının bu hedefini güçlü şekilde destekliyoruz. 2035’e kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefi iddialı ama ulaşılabilir” dedi. Douglas, özel sektör yatırımlarını artıracak uzun vadeli politikalarla yeni teknoloji ve altyapının hızla inşa edilebileceğini vurguladı.

Douglas, modern ve genişletilmiş şebeke ile depolama altyapısının önemine işaret ederek, “Bu hedefi başarmak için bir diğer önemli nokta finansman. Birçok ülkede finansman açığı görüyoruz. Aslında yeterince sermaye var ama akış yetersiz. Geniş ölçekte yatırım ve finansmanı harekete geçirmemiz gerekiyor” ifadelerini kullandı. Elektrifikasyonun verimliliği artırdığını söyleyen Douglas, yenilenebilir temelli elektrifikasyonun öncelikli olması gerektiğini, ancak doğrudan yenilenebilir kaynaklarla sağlanmasa dahi sistem verimliliğini yükseltip fosil yakıt talebini ve emisyonları azalttığını kaydetti. Son yıllarda yaşanan enerji krizlerinin doğalgaz maliyetlerini artırdığını ve arzı daralttığını anımsatan Douglas, hükümetler, tüketiciler ve sanayide farkındalığın yükseldiğini, yenilenebilir temelli elektrifikasyona geçiş için acil bir fırsat penceresi bulunduğunu söyledi.

We Mean Business Coalition Üst Yöneticisi Maria Mendiluce ise elektrifikasyonu hızlandırmak için gerekli teknolojilerin mevcut olduğunu ve ivmenin yakalandığını belirterek, “Özellikle ulaştırma gibi bazı sektörlerde elektrifikasyon oranı daha düşük. Hedefi başarmak için politika setinin belirlenmesi, yenilenebilir enerjide izin süreçlerinin hızlandırılması ve şebeke yatırımlarının acilen artırılması gerekiyor” dedi. Mendiluce, elektrifikasyonda yenilenebilirin öncelik olması gerektiğini, ancak kısa vadede mevcut kaynaklarla elektrifikasyonun hızlandırılabileceğini ve yenilenebilir tesislerin bu sürece kademeli olarak dahil olabileceğini ifade etti. “Gelecekte fosil yakıtlarla birlikte elektrifikasyonu asla düşünmemeliyiz” diyen Mendiluce, ABD/İsrail-İran Savaşı sonrası petrol ve gaz fiyatlarındaki artış ile arz sorunlarının elektrifikasyona geçişi hızlandırdığına dikkat çekti.