Tasnim’den Türkiye-İsrail gerilimi analizi: Tel Aviv’in ‘asıl endişesi’ F-35, ‘havada-karada çatışma’ yorumu

İran’ın yarı resmi haber ajansı Tasnim, Türkiye ile İsrail arasındaki gerilimi ele alan geniş bir analiz yayımladı. Tasnim, Gazze’ye yönelik operasyonları “soykırım” olarak nitelendirdiği sürecin ardından iki ülke ilişkilerinde tırmanan tansiyonu değerlendirirken, Tel Aviv’deki “asıl endişe” ve “havada-karada çatışma” olasılığına dikkat çekti.

Analizde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Ankara’ya yönelik son açıklamalarının diplomatik mesajı aştığı savunuldu. Tasnim, Netanyahu’nun Türkiye’nin İsrail’in yıkılmasını neredeyse her gün savunduğu yönündeki sözlerini aktararak, bu ifadelerin ciddiye alındığını ve ABD’nin dikkatine getirileceğinin belirtildiğini yazdı. Kuruma göre bu tutum, Ankara’nın bölgesel yükselişi karşısında Tel Aviv’in duyduğu kaygıyı yansıtıyor.

Tasnim, son dönemde İsrail medyasında Türkiye ile olası çatışma senaryolarına ilişkin yayınların arttığını belirtti ve “İsrail artık Türkiye’den korkuyor” değerlendirmesine yer verdi. Analize göre, geçmişte yakın ekonomik ve diplomatik ilişkiler kurulan Türkiye, bugün bölgesel dengeleri değiştirme kapasitesine sahip başlıca aktörlerden biri olarak görülüyor.

İran medyasına göre Tel Aviv’in sert söylemlerinin arkasında, Ankara’nın artan askeri kapasitesi, savunma sanayisindeki ilerleme ve bölgesel nüfuzundaki genişleme bulunuyor.

Tasnim, Netanyahu hükümetinin “asıl endişesi” olarak Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil olma ihtimalini öne çıkardı. Analizde, İsrail’in uzun süredir benimsediği “nitelikli askeri üstünlük” doktrininin, Türk Hava Kuvvetleri’nin olası F-35 tedarikiyle sorgulanabileceği ve bunun Tel Aviv’de ciddi kaygı yarattığı ileri sürüldü.

Analiz, Suriye sahasında da iki ülkenin çıkarlarının çatıştığını savundu. Türkiye’nin Şam üzerindeki etkisinin arttığı, İsrail’in bunu kendi güvenliği açısından risk gördüğü ve Ankara’nın İsrail’in Suriye’deki saldırılarına sert eleştiriler yönelttiği hatırlatıldı.

Tasnim, İsrailli bakan Gila Gamliel’in Türkiye’yi İsraillilerin geleceği için “gerçek bir tehdit” olarak nitelendiren açıklamalarına geniş yer verdi. Bu tutum, ajansa göre, Tel Aviv’in Ankara’ya ilişkin güvenlik algısındaki değişimin çarpıcı bir göstergesi oldu.

Ajansta, İsrail’in Türkiye üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla “sözde Ermeni soykırımı” konusunu yeniden siyasi bir araç olarak gündeme getirdiği de iddia edildi.

Sonuç bölümünde Tasnim, Netanyahu hükümetinin Türkiye’yi artık yalnızca diplomatik bir rakip değil, değişen bölgesel dengelerin merkezindeki başlıca aktör ve uzun vadeli stratejik bir tehdit olarak gördüğünü savundu. Ajansa göre Tel Aviv, “havada ve karada” her türlü çatışma ihtimaline karşı hazırlık yapıyor.

Benzer bir gündem başlığında, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı övmesi ve Türkiye’ye F-35 satışı konusunda olumlu sinyal vermesinin ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Trump’la telefonla görüşerek Türkiye’ye ilişkin endişelerini ilettiği; İsrail basınına göre ABD’de F-35 satışına muhalefeti güçlendirmeyi ve gerekirse Trump’la karşı karşıya gelebileceğini göstermeyi hedeflediğine dair değerlendirmeler, Netanyahu–Trump telefon görüşmesi ve F-35 satışı tartışması çerçevesinde yer aldı.