Hürmüz için İran-Umman mutabakatı gündemde, Washington temkinli

İran ile Umman’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin yürüttüğü görüşmelerde taslak anlaşmaya yaklaşıldığı ve mutabakatın kısa süre içinde açıklanabileceği belirtiliyor. İran tarafı, iki ülke arasındaki bir anlaşmanın boğazın derhal açılacağı anlamına gelmediğini vurguluyor.

İranlı ve Ummanlı müzakerecilerin taslağa son şeklini verdiği ve onay için İran lideri Mücteba Hamaney’e sunulduğu ileri sürüldü. Tahran, gemi geçişlerinin serbestçe sağlanabilmesi için ABD’den bir dizi güvence talep ediyor.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, talepler arasında İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması, yeniden uygulanan yaptırımların ele alınması ve Tahran’ın dondurulmuş varlıklarına ilişkin müzakerelerin yeniden başlatılmasının bulunduğunu belirtti.

ABD’de üst düzey yetkililer, görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini bildirirken, olası bir anlaşmanın içeriğine dair ayrıntı paylaşmadı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’la anlaşmayı tercih ettiğini ancak diplomasinin sonuç vermemesi halinde güç kullanımının seçenek olmaya devam ettiğini söyledi.

Başkan Yardımcısı JD Vance, gerilimin çözümünde askeri, ekonomik ve diplomatik tüm araçların değerlendirileceğini ifade etti. Vance, İran yönetiminin karmaşık bir yapısı olduğunu ve ülke içinde farklı eğilimlerin bulunduğunu söyledi.

Wall Street Journal’da yer alan bir değerlendirmeye göre Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü ABD ve İsrail’in olası askeri adımlarını caydırmak için başlıca koz olarak görüyor.

ABD iç siyasetinde ise Trump’ın, bağışçılarla yaptığı bir görüşmede Başkan Yardımcısı JD Vance’in 2028 başkanlık seçimlerini kazanmasını istediğini söylediği öne sürüldü. İddiaya göre Trump, Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasındaki seçenekleri değerlendiriyor; kamuoyu önünde net bir destek açıklamış değil.

Trump, Oval Ofis’te yaptığı açıklamada İran’la müzakerelerin iyi gittiğini, kısa sürede anlaşma sağlanabileceğini ifade etti. Savaşın yakında sona erebileceğini düşündüğünü belirten Trump, Hürmüz konusunda Tahran’la tam bir mutabakata henüz varılmadığını, sürecin sürdüğünü kaydetti.

Benzer bir gündem başlığında, Bloomberg’e göre bazı Avrupa hükümetleri Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin İran ve Umman’a ödeme yapmasını kaçınılmaz görüyor; ABD itirazını sürdürürken, New York Times Umman’ın Washington’a ücretlendirme teklifi sunduğunu ve Doha’da dolaylı teknik görüşmeler yapıldığını aktardı; bu kapsam Hürmüz’de İran-Umman hizmet bedeli talebi ve Avrupa hükümetlerinin yaklaşımı başlığında ele alındı.