FT: İran, Trump tırmandırırsa Avrupa’daki ABD varlıklarını hedef almayı değerlendiriyor

Financial Times’ın (FT) İran’a yakın iki kaynağa dayandırdığı habere göre Tahran, ABD Başkanı Donald Trump’ın çatışmayı yeniden tırmandırması halinde, misillemeyi Orta Doğu’nun dışına taşıyarak Avrupa’daki ABD askeri varlıklarını hedef almayı değerlendiriyor.

Habere göre İran’ın planları, geçmiş misilleme stratejilerinden farklı biçimde, çatışma alanını bölgenin ötesine genişletmeyi içeriyor. Kaynaklar, Güneydoğu Avrupa’daki ABD varlıklarına yönelik olası saldırı senaryolarının masada olduğunu belirtiyor.

Bu kapsamda Bulgaristan’daki Bezmer Hava Üssü öne çıkıyor. Bulgaristan geçen ay ABD’ye ait yakıt ikmal uçaklarının üssü kullanmasına izin vermişti. Olası hedefler arasında Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) de değerlendirildiği öne sürülüyor.

FT, Tahran’ın verdiği mesajın “İran topraklarına yönelik bir saldırıda, ABD’nin kullandığı üslerin nerede olursa olsun hedef olabileceği” yönünde olduğunu aktarıyor. İran Devrim Muhafızları da geçen ay benzer bir uyarıyla, İran’a yönelik saldırılarda kullanılan herhangi bir üssün meşru hedef sayılacağını açıklamıştı.

Gazeteye konuşan kaynaklar, yeni ve kapsamlı bir savaş durumunda yalnızca Orta Doğu’daki ABD hedefleriyle sınırlı kalınmayacağı sinyalini verdi. Bir kaynak, Trump’ın İran altyapısını vurması halinde çatışmanın daha geniş bir coğrafyaya yayılması için hazırlık yapıldığını söyledi; bir diğeri ise olası misillemeye “hiçbir sınır” koyulmayacağını iddia etti.

FT, Tahran’ın Avrupa’yı hedef alma ihtimalinin, İran’ın daha önce gerçekleştirdiği uzun menzilli saldırı denemeleri nedeniyle ciddiye alındığını belirtiyor. ABD, savaşın başlamasından sonraki haftalarda İran’ın Hint Okyanusu’ndaki ABD-İngiltere ortak üssü Diego Garcia’ya çok sayıda füze fırlattığını, füzelerin hedefe ulaşamadığını açıklamıştı. Yine de bu deneme, İran’ın uzun menzilli kabiliyetine işaret olarak değerlendirildi.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nden Douglas Barrie, Diego Garcia girişiminin İran’ın 2 bin kilometrenin üzerinde menzile sahip silahlar bulundurduğunu gösterdiğini söyledi. Ancak kaç adet bulunduğu ve bu füzelerin gerçekten kullanılıp kullanılmayacağı belirsiz. Barrie, menzil uzadıkça isabet oranının düştüğünü; daha uzak hedeflere fırlatılan füzelerin daha hafif savaş başlıkları taşıyabildiğini, bunun da muhtemel hasarı sınırladığını vurguladı.

RUSI araştırmacısı Sidharth Kaushal ise İran’ın Avrupa’daki hedeflere saldırma kapasitesini “gerçek ama sınırlı” olarak nitelendiriyor. Kaushal’a göre İran, Şahab serisi gibi orta menzilli balistik füzelerle Güney ve Güneydoğu Avrupa’daki ABD hedeflerini vurabilir; ancak uzun menzilde performans ciddi ölçüde düşer.

Gelişmeler, diplomatik sürecin çökmesi fonunda yaşanıyor. ABD ile İran arasında haziranda varılan mutabakat, geçen ay Hürmüz Boğazı’ndaki gemilere yönelik saldırıların ardından tarafların karşılıklı ihlal suçlamalarıyla çöktü. Karşılıklı saldırılar yeniden başlarken, ABD İran limanlarına yönelik ablukayı yeniden devreye aldı. Hürmüz’ün yeniden açılması ve savaşın sonlandırılması için yürütülen diplomasi şu ana dek sonuç vermedi.

FT’ye göre gözler Washington’da. Trump’ın atacağı bir sonraki adım, çatışmanın İran ve çevresinde mi kalacağını, yoksa Avrupa’daki ABD ve İngiliz varlıklarını da kapsayacak şekilde genişleyip genişlemeyeceğini belirleyebilir.

Benzer bir gündem başlığında, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı övmesi ve Türkiye’ye F-35 satışı konusunda olumlu sinyal vermesinin ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Trump’la telefonla görüşerek Türkiye’ye ilişkin endişelerini ilettiği; İsrail basınına göre ABD’de F-35 satışına muhalefeti güçlendirmeyi ve gerekirse Trump’la karşı karşıya gelebileceğini göstermeyi hedeflediği belirtilmişti; bu çerçevede Netanyahu-Trump görüşmesi ve Türkiye’ye F-35 satışı itirazı.