Fidan yarın Bakü’deki CICA Zirvesi’ne katılacak

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, yarın Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de yapılacak Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi Yedinci Toplantısı’na Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen katılacak.

CICA Dönem Başkanı Azerbaycan’ın ev sahipliğindeki zirveye üye ülkelerin yanı sıra gözlemci devletler ile CICA ortağı ve gözlemcisi uluslararası kuruluşların temsilcilerinin katılması öngörülüyor.

Asya’da ortak öncelikler ve işbirliği alanlarının ele alınacağı zirvede, Azerbaycan’ın dönem başkanlığı sürecinde öne çıkardığı “Asya’da Daha Güçlü CICA, Bağlantısallık, Dijitalleşme ve Sürdürülebilir Kalkınma” temalarının gündemde yer bulması bekleniyor. Toplantıda sonuç belgesi niteliğindeki “Bakü Deklarasyonu” ile “İş Güvenliği ve Sağlığı Alanında İşbirliğine İlişkin Açıklama”nın kabul edilmesi ve Laos’un yeni üye olarak ilan edilmesi öngörülüyor.

Fidan’ın zirvede bir hitap yapması ve çok sayıda ikili görüşme gerçekleştirmesi planlanıyor. Konuşmasında istişare, uzlaşı, karşılıklı güven ve bölgesel sahiplenme temelinde ortak çözümlerin önemini vurgulaması; etkin çok taraflı diplomasinin korunması ve güçlendirilmesine öncelik verilmesi çağrısında bulunması bekleniyor.

Fidan’ın ayrıca, İsrail’in Gazze’deki eylemlerine ilişkin güçlü mesajlar vermesi; sahadaki tablonun sona erdirilmesinin aciliyetine dikkat çekmesi; Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimler ve ilhak politikaları nedeniyle kalıcı barışın önündeki engellere işaret ederek iki devletli çözüm temelinde uluslararası baskının artırılması çağrısını yinelemesi bekleniyor.

CICA çatısı altında ekonomi, ticaret, dijitalleşme, enerji, bağlantısallık ve teknoloji gibi alanlarda işbirliğinin güçlendirilmesine atıf yapması öngörülen Fidan’ın; Orta Koridor ve Kalkınma Yolu başta olmak üzere Türkiye’nin desteklediği bölgesel bağlantısallık projelerinin istikrar ve refaha katkısını vurgulaması, Orta Koridor Girişimi ile Kuşak ve Yol Girişimi’nin uyumlaştırılmasının bölgesel işbirliğini artıracağı mesajını vermesi bekleniyor.

Bakanın, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi gelişmekte olan teknolojilerin insan odaklı, güvenilir ve ülkelerin dijital egemenliğine saygılı şekilde geliştirilmesinin önemini öne çıkarması; küresel çevre sorunları ve iklim değişikliğiyle mücadelede kararlı ve somut adımlar çağrısı yapması; Türkiye’nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’ndaki (COP31) ev sahipliği ve başkanlığına atıfla kırılgan bölgelerde etkilerin azaltılmasına yönelik çabalarda öncü rol üstlenmeye devam edeceğini belirtmesi öngörülüyor.

Asya coğrafyasında güvenlik alanında diyalog zemini sağlayan CICA, farklı önceliklere sahip aktörleri bir araya getiren 28 katılımcı devletten oluşuyor. Kuruluş, yüzölçümü bakımından Asya kıtasının yaklaşık yüzde 90’ını ve dünya nüfusunun yarısından fazlasını kapsıyor. Üyeler arası işbirliği; askeri-siyasi, ekonomik, insani, çevresel ve yeni tehdit-sınamalar olmak üzere beş boyutta yürütülüyor.

Dönem başkanlığı bugüne kadar sırasıyla Kazakistan, Türkiye, Çin, Tacikistan, Kazakistan ve Azerbaycan tarafından üstlenildi. Azerbaycan, görev süresince bağlantısallık, dijitalleşme ve sürdürülebilir kalkınma başlıklarında sektörel işbirliklerini ve güven artırıcı etkinlikleri önceledi; CICA’nın tam teşekküllü bir uluslararası kuruluşa dönüşüm sürecine ivme kazandırmaya odaklandı.

Yedinci Zirve’nin sonuç belgesi “Bakü Deklarasyonu”nda; çevre, yapay zekâ, bağlantısallık, sürdürülebilir kalkınma ve KOBİ’lerin geliştirilmesi gibi alanlarda yürütülen faaliyetlere yer verilmesi; CICA’nın dönüşüm süreci, BM merkezli çok taraflılık ve Asya’da işbirliğinin artırılmasına ilişkin rolünün vurgulanması bekleniyor. “İş Güvenliği ve Sağlığı Alanlarında İşbirliğine İlişkin Açıklama” ile üye ülkelerin insan yaşamına verdikleri öncelik, yönetim kapasitelerinin geliştirilmesi iradesi ve bilgi-tecrübe paylaşımının önemi kayıt altına alınacak.

Türkiye, kurucu üyesi olduğu CICA’nın çalışmalarına başından bu yana destek veriyor. “Yeni Sınamalar ve Tehditler (genel)” öncelik alanının koordinatörlüğünü; “Askeri-Siyasi” boyut ile “KOBİ’lerin Geliştirilmesi” ve “Ticaret ve Yatırım” öncelik alanlarının, ayrıca “Terörizmle Mücadele” başlığının eş koordinatörlüğünü yürütüyor. Türkiye, 8 Haziran 2010’da CICA 3. Zirvesi’ne İstanbul’da ev sahipliği yapmış ve 2010-2014 döneminde teşkilatın dönem başkanlığını üstlenmişti.

Benzer bir gündem başlığında, Türk Devletleri Teşkilatı’nın 29-30 Ekim’de Ankara’daki zirvede 17 yıllık kurumsal birikimini değerlendirirken ticaret, ulaştırma ve dijital entegrasyonda yeni adımlar ile küresel açılımını ele alacağı TDT Ankara Zirvesi’nde kurumsal birikim ve küresel açılım gündemi hatırlatılıyor.