ABD, Dünya yörüngesinde uzay silahı konuşlandırdığını ilk kez doğruladı

ABD, Dünya yörüngesinde askeri amaçlı bir uzay silahı konuşlandırdığını resmen kabul etti. Açıklama, ülkenin uzayda saldırı kapasitesine açık bir atıf yapması açısından ilk olma niteliği taşıyor.

ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink, pazartesi günü düzenlenen Hava, Uzay ve Siber Konferansı’nda yaptığı konuşmada yörüngedeki sistemin, Amerikan kuvvetlerini düşmanca faaliyetlere karşı korumak için gerekli olduğunu belirtti. Meink, silahın ne zaman yörüngeye yerleştirildiği ve hangi kabiliyetlere sahip olduğuna ilişkin bilgi vermedi.

Washington, uzun süredir uzaydaki askeri kabiliyetlerin güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor. ABD yönetimi, Rusya ve Çin’in olası bir çatışmada ABD uydularını hedef alma, iletişimi bozma ya da sistemleri devre dışı bırakmaya yönelik teknolojiler geliştirdiğini öne sürüyor. ABD açısından uydular; askeri iletişim, istihbarat, gözetleme, füze erken uyarı ve navigasyon gibi kritik görevler için hayati önem taşıyor.

Önceki yönetim döneminde, uzay tabanlı askeri kapasitenin planlanan Golden Dome savunma mimarisinin bir unsuru olarak kurgulandığı açıklanmıştı. Bu mimaride, ABD topraklarını balistik füzeler ve diğer hava tehditlerine karşı korumak amacıyla füze önleyicilerle uzay tabanlı teknolojilerin birlikte kullanılması öngörülüyor. Donald Trump, geçen yıl imzaladığı kararnameyle ABD Uzay Kuvvetleri’nin sadece Amerikan uzay altyapısını korumakla sınırlı kalmayıp gerektiğinde saldırı amaçlı kabiliyetler de geliştirmesi gerektiğini belirtmişti.

ABD Uzay Kuvvetleri, uzayın kontrolüne yönelik operasyonların hem kinetik hem de kinetik olmayan araçları kapsadığını, bu kabiliyetlerin rakiplerin uzaydaki sistemlerini engellemek, işlevlerini zayıflatmak veya gerektiğinde imha etmek için kullanılabileceğini ifade ediyor. Bu araçların hem saldırı hem de savunma amaçlı değerlendirilebileceği vurgulanıyor.

1967 tarihli Dış Uzay Antlaşması, nükleer ve diğer kitle imha silahlarının Dünya yörüngesine yerleştirilmesini yasaklıyor; ancak kitle imha silahı niteliği taşımayan askeri sistemlere açık bir yasak getirmiyor. Bu çerçevede ABD, Rusya ve Çin gibi ülkeler, rakip uyduları etkisizleştirebilecek, iletişimi bozabilecek veya fiziksel olarak hedef alabilecek teknolojiler üzerinde çalışıyor.

Şubat başında iki Rus uydusunun, 2022’de başlayan Ukrayna savaşı sonrası en az 12 Avrupa uydusunun iletişimini izlemiş olabileceği ileri sürülmüştü. ABD, 2024’te de Rusya’nın, diğer uydulara saldırabilecek kapasitede olduğu değerlendirilen bir uydunun yörüngeye yerleştirildiğini açıklamış, Moskova ise bu iddialara ilişkin kamuoyuna açık bir değerlendirme yapmamıştı.

ABD’nin yörüngedeki bir silahı resmen duyurması, Washington, Moskova ve Pekin arasındaki askeri rekabetin uzaya taşındığı yönündeki tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Konuya ilişkin bir başka başlıkta, AB dışişleri bakanlarının Çin’i “uzun vadeli kritik stratejik meydan okuma” olarak niteleyen ve Rusya ile birlikte küresel düzeni kendi çıkarları doğrultusunda yeniden şekillendirmeye çalıştığını ileri süren değerlendirmeyi onayladığı AB’nin Çin ve Rusya’ya ilişkin yeni stratejik değerlendirmesi yer aldı.