Fidan’dan Washington’a çağrı: Savunma ve ticarette kısıtlamalar kalkmalı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York’ta Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen “100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri” panelinde yaptığı konuşmada, Türkiye-ABD ilişkilerinin “güçlü ve yenilenmiş bir ivme” yakaladığını söyledi. Fidan, “Devam eden sorunları çözmeli ve iş birliğini sınırlayan kısıtlamaları kaldırmalıyız. Bu kısıtlamaların iki müttefik arasında yeri olmamalıdır” ifadelerini kullandı.

Fidan, iki ülke liderlerinin temaslarının bu ivmeye katkı verdiğini belirterek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2025’te Washington’a, ABD Başkanı Donald Trump’ın ise bu yıl temmuzda Ankara’ya gerçekleştirdiği ziyaretlerin “ikili ilişkileri her alanda ilerletme konusundaki kararlılığı” ortaya koyduğunu söyledi.

Ekonomik alanda ikili ticaret hacminin yaklaşık 40 milyar dolara ulaştığını belirten Fidan, dengeli ticaretin genişleme için sağlam bir temel sunduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 100 milyar dolarlık ticaret hedefini anımsatan Fidan, “Özellikle ilave tarifeler olmak üzere engelleri kaldırmalıyız” dedi.

Savunma iş birliğinin ilişkilerin güçlü ayaklarından biri olduğunu vurgulayan Fidan, şirketlerin farklı bölgelerde ortaklıklarını geliştirebilmesi için kısıtlamaların kaldırılmasının önemine dikkat çekti. Enerji alanında da ABD’nin Türkiye’nin önde gelen tedarikçilerinden biri haline geldiğini, uzun vadeli anlaşmaların bu bağı güçlendirdiğini kaydetti.

Fidan, bölgesel dosyalara ilişkin değerlendirmesinde, Orta Doğu’dan Kafkasya’ya ve Balkanlar’a kadar pek çok alanda iş birliğinin sürdüğünü belirtti. Suriye ve Irak’ta ulusal kurumların güçlendirilmesini, terör örgütlerine alan bırakmayan egemen ve istikrarlı devlet yapılarını desteklediklerini söyledi. “Bölgesel sahiplenme” anlayışını vurgulayan Fidan, Pakistan ve Suudi Arabistan ile “Mekke Ortak Savunma Anlaşması”nı kurduklarını, bu girişime ABD Başkanı Trump’ın destek verdiğini ifade etti.

Birbirine bağlı tehditlerin ortak çabaları sekteye uğratabileceği uyarısında bulunan Fidan, “İran Savaşı, Yemen’deki çatışma ve İsrail’in bölge genelindeki istikrarsızlaştırıcı politikaları ve eylemleri”nin diplomasiyi zorladığını söyledi. “ABD’nin, hem bölgesel hem de küresel barış ve istikrarı zedeleyen politikalara son vermesi için İsrail üzerinde nüfuzunu daha fazla kullanmasını bekliyoruz” dedi.

Gazze’nin, güvenlik ve iş birliği kapasitesinin “merkezi bir sınaması” olmaya devam ettiğini belirten Fidan, “Gazze’deki soykırım ve Filistin’deki sivillere yönelik mezalim, uluslararası sisteme duyulan güveni derinden sarstı” ifadelerini kullandı. Türkiye’nin, Başkan Trump’ın Gazze krizini sona erdirmeye yönelik çabalarını desteklediğini, barış planındaki taahhütlerin tam uygulanması gerektiğini söyledi.

Kafkasya’da Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış sürecine destek verdiklerini kaydeden Fidan, Karadeniz’de gerilimi tırmandırma risklerini azaltmayı, seyrüsefer güvenliğini sağlamayı ve bölgeyi iş birliği alanına dönüştürmeyi hedeflediklerini dile getirdi. Ukrayna krizinde kalıcı barış için diyaloğu ve diplomasiyi desteklediklerini, hem Kiev hem de Moskova ile temasların sürdüğünü belirtti.

Balkanlar’da Bosna-Hersek ile Sırbistan-Kosova hattındaki gerilimlerin derinleşmeden ele alınması gerektiğini vurgulayan Fidan, yakın koordinasyon ve önleyici diplomasinin kırılgan istikrarın korunmasına katkı sağlayacağını söyledi. Türkiye-ABD ortaklığının ikinci yüzyılında hedeflerinin, iş birliğini kurumsallaştırarak küresel barış ve istikrara daha fazla katkı vermek olduğunu ifade etti.

Benzer bir gündem başlığında, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın ETBİS verilerine göre Türkiye’nin e‑ticaret hacminin 2025’te yüzde 52,2 artışla 4,5 trilyon TL’yi geçtiğini ve perakende e‑ticaret hacminin 2,5 trilyon TL’ye ulaştığını açıkladığı bilgi, savunma ve ticaretteki kısıtlamalar tartışılırken iç pazar dinamikleriyle birlikte değerlendirilebilir; bu çerçevede Türkiye’de e‑ticaret hacmi 2025 verileri ekonomik eğilimlere ilişkin tamamlayıcı bir görünüm sunuyor.